NVC LOGO
NWMC's Banner
 
 

Home

มารู้จักเรา

โครงสร้างของศูนย์ฯ

บทบาทหน้าที

บริการสอบเทียบ

ประชาสัมพันธ์

ลิงค์ที่เกี่ยวข้อง

ติดต่อศูนย์ฯ

ความรู้ด้านชั่งตวงวัด

หน่วยวัดในประเทศไทย

กำหนดตาม พ.ร.บ. มาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. 2542
(บัญชีมาตราชั่งตวงวัดตามมาตรา 9)

0 มาตราชั่งตวงวัด
ตามมาตรา ๙ แห่ง พ.ร.บ. มาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. 2542 กำหนดให้ การชั่ง การตวงและการวัดทั้งปวง ให้ใช้มาตราชั่งตวงวัดในระบบเมตริกหรือในระบบประเพณีที่เทียบเข้าหาระบบเมตริกตามที่กำหนดในบัญชีท้ายพระราชบัญญัตินี้
คลิกหัวข้อที่ต้องการหรือเลื่อนลงข้างล่าง


ก.  มาตราชั่งตวงวัดในระบบเมตริก
(1) หน่วยมูลฐานของความยาวให้เป็นเมตร คือ ความยาวของทางเดินของแสงในสูญญากาศในช่วงเวลา 1 ใน 299,792,458 ของหนึ่งวินาที
ให้จำนวนหน่วยของความยาวเป็นดังต่อไปนี้
ชื่อ
อัตรา
อักษรย่อ
กิโลเมตร
เท่ากับ
พันเมตร
กม.
เฮกโตเมตร
เท่ากับ
ร้อยเมตร
ฮม.
เดคาเมตร
เท่ากับ
สิบเมตร
ดคม.
เมตร
เท่ากับ
หนึ่งเมตร
ม.
เดซิเมตร
เท่ากับ
หนึ่งในสิบของหนึ่งเมตร
ดม.
เซนติเมตร
เท่ากับ
หนึ่งในร้อยของหนึ่งเมตร
ซม.
มิลลิเมตร
เท่ากับ
หนึ่งในพ้นของหนึ่งเมตร
มม.
ไมโครเมตร
เท่ากับ
หนึ่งในล้านของหนึ่งเมตร
มคม.


(2) หน่วยของพื้นที่ให้เป็นตารางเมตร คือ พื้นที่ตารางเหลี่ยมมีด้านกว้างยาวด้านละหนึ่งเมตร
ให้จำนวนหน่วยของพื้นที่เป็นดังต่อไปนี้
ชื่อ
อัตรา
อักษรย่อ
ตารางกิโลเมตร
เท่ากับ
ล้านตารางเมตร
กม.2
ตารางเฮกโตเมตร
เท่ากับ
หมื่นตารางเมตร
ฮม.2
ตารางเดคาเมตร
เท่ากับ
ร้อยตารางเมตร
ดคม.2
ตารางเมตร
เท่ากับ
หนึ่งตารางเมตร
ม.2
ตารางเดซิเมตร
เท่ากับ
หนึ่งในร้อยของหนึ่งตารางเมตร
ดม.2
ตารางเซนติเมตร
เท่ากับ
หนึ่งในหมื่นของหนึ่งตารางเมตร
ซม.2
ตารางมิลลิเมตร
เท่ากับ
หนึ่งในล้านของหนึ่งตารางเมตร
มม.2


(3) หน่วยของปริมาตรให้เป็นลูกบาศก์เมตร คือ ปริมาตรที่บรรจุอยู่ในลูกบาศก์ มีด้านกว้างยาว และสูงด้านละหนึ่งเมตร
ให้จำนวนหน่วยของปริมาตรเป็นดังต่อไปนี้
ชื่อ
อัตรา
อักษรย่อ
ลูกบาศก์กิโลเมตร
เท่ากับ
พันล้านลูกบาศก์เมตร
กม.3
ลูกบาศก์เฮกโตเมตร
เท่ากับ
ล้านลูกบาศก์เมตร
ฮม.3
ลูกบาศก์เดคาเมตร
เท่ากับ
พันลูกบาศก์เมตร
ดคม.3
ลูกบาศก์เมตร
เท่ากับ
หนึ่งลูกบาศก์เมตร
ม.3
ลูกบาศก์เดซิเมตร
เท่ากับ
หนึ่งในพันของหนึ่งลูกบาศก์เมตร
ดม.3
ลูกบาศก์เซนติเมตร
เท่ากับ
หนึ่งในล้านของหนึ่งลูกบาศก์เมตร
ซม.3
ลูกบาศก์มิลลิเมตร
เท่ากับ
หนึ่งในพันล้านของหนึ่งลูกบาศก์เมตร
มม.3


(4) หน่วยของความจุให้เป็นลิตร คือ ปริมาตรของน้ำบริสุทธิ์หนักหนึ่งกิโลกรัม ณ อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส เมื่อความกดบรรยากาศปกติ
ให้จำนวนหน่วยของความจุเป็นดังต่อไปนี้
ชื่อ
อัตรา
อักษรย่อ
กิโลลิตร
เท่ากับ
พันลิตร
กล.
เฮกโตลิตร
เท่ากับ
ร้อยลิตร
ฮล.
เดคาลิตร
เท่ากับ
สิบลิตร
ดคล.
ลิตร
เท่ากับ
หนึ่งลิตร
ล.
เดซิลิตร
เท่ากับ
หนึ่งในสิบของหนึ่งลิตร
ดล.
เซนติลิตร
เท่ากับ
หนึ่งในร้อยของหนึ่งลิตร
ซล.
มิลลิลิตร
เท่ากับ
หนึ่งในพันของหนึ่งลิตร
มล.

เพื่อประโยชน์ในการแสดงปริมาตรให้ถือว่าหนึ่งลิตรเท่ากับหนึ่งลูกบาศก์เดซิเมตร


(5) หน่วยมูลฐานของมวลสารให้เป็นกิโลกรัม คือ มวลสารซึ่งเท่ากับมวลสารแบบประถมระหว่างประเทศของกิโลกรัม
ให้จำนวนหน่วยของมวลสารเป็นดังต่อไปนี้
ชื่อ
อัตรา
อักษรย่อ
เมตริกตัน
เท่ากับ
ล้านกรัม
ต.
เมตริกควินตัน
เท่ากับ
แสนกรัม
ควต.
กิโลกรัม
เท่ากับ
พันกรัม
กก.
เฮกโตกรัม
เท่ากับ
ร้อยกรัม
ฮก.
เดคากรัม
เท่ากับ
สิบกรัม
ดคก.
กรัม
เท่ากับ
หนึ่งกรัม
ก.
เดซิกรัม
เท่ากับ
หนึ่งในสิบของหนึ่งกรัม
ดก.
เซนติกรัม
เท่ากับ
หนึ่งในร้อยของหนึ่งกรัม
ซก.
มิลลิกรัม
เท่ากับ
หนึ่งในพันของหนึ่งกรัม
มก.
ไมโครกรัม
เท่ากับ
หนึ่งในล้านของหนึ่งกรัม
มคก.

เพื่อประโยชน์ในการแสดงน้ำหนัก ให้ถือว่าจำนวนหน่วยของมวลสารแห่งสิ่งใดเป็นจำนวนหน่วยของน้ำหนักแห่งสิ่งนั้น

(6) หน่วยมูลฐานของเวลาให้เป็นวินาที คือ ระยะเวลาเท่ากับ 9,192,631,770 คาบของการแผ่รังสีสมนัยกับการเปลี่ยนระดับไฮเปอร์ไฟน์สองระดับของอะตอมซีเซียม - 133 ในสถานะพื้นฐาน

(7) หน่วยมูลฐานของกระแสไฟฟ้าให้เป็นแอมแปร์ คือ ปริมาณของกระแสไฟฟ้า ซึ่งถ้ารักษาให้คงที่อยู่ในตัวนำสองเส้นที่มีความยาวอนันต์ มีพื้นที่ภาคตัดขวางกลมเล็กมากจนไม่จำเป็นต้องคำนึงถึง และวางอยู่คู่ขนานห่างกันหนึ่งเมตรในสุญญากาศแล้ว จะทำให้เกิดแรงระหว่างตัวนำทั้งสองเท่ากับ 2 x 10-7 นิวตัน ต่อความยาวหนึ่งเมตร

(8) หน่วยมูลฐานของอุณหภูมิทางเทอร์โมไดนามิกส์ให้เป็นเคลวิน ซึ่งเท่ากับ 1 ใน 273.16 ของอุณหภูมิทางเทอร์โมไดนามิกส์ของจุดสามสภาวะของน้ำ
หน่วยเคลวินให้ใช้สำหรับแสดงช่วงอุณหภูมิ หรือความแตกต่างของอุณหภูมิด้วย
ในกิจการทั้งปวง ให้ใช้หน่วยอุณหภูมิเป็นองศาเซลเซียสได้
อุณหภูมิเป็นองศาเซลเซียสเท่ากับอุณหภูมิทางเทอร์โมไดนามิกส์ลบด้วย 273.15

(9) หน่วยมูลฐานของปริมาณสารให้เป็นโมล คือ ปริมาณสารของระบบที่ประกอบด้วยองค์ประกอบมูลฐาน ซึ่งมีจำนวนเท่ากับจำนวนอะตอมใน 0.012 กิโลกรัม ของคาร์บอน -12 เมื่อใช้โมลต้องระบุองค์ประกอบมูลฐาน ซึ่งอาจจะเป็นอะตอมโมเลกุล ไอออน อิเล็กตรอน อนุภาคอื่น ๆ หรือกลุ่มของอนุภาคตามที่กำหนด

(10) หน่วยมูลฐานของความเข้มแห่งการส่องสว่างให้เป็นแคนเดลา คือ ความเข้มแห่งการส่องสว่างในทิศทางที่กำหนดให้ของแหล่งกำเนิด ซึ่งแผ่รังสีเอกรงค์ด้วยความถี่ 540 x 1012 เฮิรตซ์ และมีความเข้มแผ่รังสีในทิศทางนั้นเท่ากับ 1 ใน 683 วัตต์ ต่อสเตอเรเดียน

ข.  มาตราชั่งตวงวัดในระบบประเพณีที่เทียบเข้าหาระบบเมตริก
(1) หน่วยของความยาว
ชื่อ
อัตรา
อักษรย่อ
เส้น
ให้เท่ากับ
สี่สิบเมตร
ส.
วา
ให้เท่ากับ
สองเมตร
ว.
ศอก
ให้เท่ากับ
หนึ่งในสองของหนึ่งเมตร
ศ.
คืบ
ให้เท่ากับ
หนึ่งในสี่ของหนึ่งเมตร
ค.

(2) หน่วยของพื้นที่
ชื่อ
อัตรา
อักษรย่อ
ไร่
ให้เท่ากับ
พันหกร้อยตารางเมตร
ร.
งาน
ให้เท่ากับ
สี่ร้อยตารางเมตร
ง.
ตารางวา
ให้เท่ากับ
สี่ตารางเมตร
ว.2

(3) หน่วยของความจุ
ชื่อ
อัตรา
อักษรย่อ
เกวียนหลวง
ให้เท่ากับ
สองพันลิตร
กว.
บั้นหลวง
ให้เท่ากับ
พันลิตร
บ.
สัดหลวง
ให้เท่ากับ
ยี่สิบลิตร
ส.
ทะนานหลวง
ให้เท่ากับ
หนึ่งลิตร
ท.

(4) หน่วยของน้ำหนัก
ชื่อ
อัตรา
อักษรย่อ
หาบหลวง
ให้เท่ากับ
หกสิบกิโลกรัม
ห.
ชั่งหลวง
ให้เท่ากับ
หกร้อยกรัม
ช.
กะรัตหลวง
ให้เท่ากับ
หนึ่งเมตริกกะรัตหรือยี่สิบเซนติกรัม
กร.

กะรัตหลวงให้ใช้สำหรับอัญมณีเท่านั้น

หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่พระราชบัญญัติมาตราชั่ง ตวง วัด พระพุทธศักราช 2466 ได้ใช้บังคับมานานแล้ว แม้ว่าจะมีการแก้ไขเพิ่มเติมหลายครั้ง แต่บทบัญญัติบางประการยังไม่เหมาะสมกับสภาวการณ์ปัจจุบัน สมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วย มาตราชั่งตวงวัดเสียใหม่ เพื่อลดมาตรการควบคุมของรัฐมาเป็นการกำกับดูแลให้ปฏิบัติตาม กฎเกณฑ์ที่เหมาะสม อันเป็นการส่งเสริมและให้ความเป็นธรรมแก่ผู้ประกอบธุรกิจเกี่ยวกับเครื่อง ชั่งตวงวัดมากยิ่งขึ้น รวมทั้งเพื่อส่งเสริมผู้ประกอบธุรกิจในการผลิตเครื่องชั่งตวงวัดเพื่อการส่ง ออกไปนอกราชอาณาจักร จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้



Last Modified: April 2004
copyright © Northern Weights and Measures Center